In december 2013 werd de energieprijs per megawattuur voor gezinnen en (kleine) bedrijven via aanbesteding vastgesteld op ruim 107 euro. Bij de laatste aanbesteding in 2017 was dat 27,20 euro.

'Er zijn zeven energiewetten aangenomen die een grotere en actievere rol toebedelen aan de staat als planner. Daardoor is er meer concurrentie ontstaan in de markt', zegt minister van Energie Andrés Rebolledo.

Nieuwe marktpartijen

Vier jaar geleden maakten grote bedrijven zich zorgen over de stijgende energieprijs in Chili. Diverse mijnbouwbedrijven zeiden als gevolg van de hoge energieprijs te overwegen hun activiteiten in andere landen voort te zetten. Momenteel betalen deze bedrijven een lagere prijs, omdat ze hun contracten hebben heronderhandeld met de energiebedrijven.

De nieuwe regelgeving heeft voor veel partijen dingen veranderd. Door de nieuwe aanbestedingsregels traden nieuwe partijen op het gebied van schone energie, Chileense en buitenlandse, tot de markt toe.

Delen

'Dat steeds meer bedrijven inschreven op de aanbesteding was een fenomeen dat we in de Chileense energiesector niet kenden. Die werd voorheen bepaald door een paar spelers'

'Dit gebeurde op een moment dat er wereldwijd een belangrijke verschuiving gaande was in de richting van deze technologie. We hebben dit beleid dus op het juiste moment ingezet en kunnen profiteren van de aanzienlijke afname van de kosten van deze technologie, met name op het gebied van zon en wind', zegt Rebolledo.

In 2016 schreven acht bedrijven in op de aanbesteding en bij de volgende ronde waren dat er al vijftien. 'Een fenomeen dat we in de Chileense energiesector niet kenden. Die werd bepaald door een paar spelers', zegt hij.

Geen waterkrachtcentrales

Manuel Baquedano, voorzitter van de Chileense ngo Instituto de Ecología Política (Instituut voor Politieke Ecologie), ziet de afgelopen jaren als een keerpunt in de overstap naar hernieuwbare energie. Die kwam er volgens hem omdat mensen 'geen nieuwe megaprojecten meer wilden zoals de HidroAysendam in het zuiden en Punta de Choros in het noorden.' Beide projecten ondervonden veel weerstand om milieuredenen, waardoor de macht van oligopolies afnam.

Zowel de plaatselijke bevolking als milieuactivisten hebben geen moeite met wind- en zonneprojecten, zegt hij. De transformatie naar hernieuwbare energie is volgens hem niet te stoppen. 'Het is een wereldwijd proces waar Chili al middenin zit en de vruchten van plukt. Er is geen weg terug naar fossiele brandstoffen, zoals men in de Verenigde Staten probeert, met de autoritaire regering van Donald Trump.'

Energieagenda

De grootste investeringen werden in de afgelopen twee jaar in Chili gedaan in de energiesector en niet in de mijnbouw, de pijler van de plaatselijke economie. 'Tijdens de regering van president Bachelet is zeventien miljard dollar geïnvesteerd in de energie-industrie. Chili telt momenteel zo'n 250 energiecentrales. De helft daarvan is onder deze regering gebouwd. En de helft daarvan zijn zonnecentrales.'

Delen

'We hebben onszelf tot doel gesteld om in 2050 zeventig procent van alle energie uit hernieuwbare bronnen te halen'

In mei 2014 presenteerde socialist Bachelet haar Energieagenda. 'Daarin staan plannen om tot 2021 voor elf miljard dollar aan projecten op het gebied van energie, opwekking en transmissie te beginnen. Daarvan gaat tachtig procent over hernieuwbare energie', zegt Rebolledo. Momenteel wordt al gewerkt aan veertig projecten, bijna allemaal op het gebied van hernieuwbare energie.

Dalende import

Het Chileense elektriciteitsnetwerk, dat tot voor kort afhankelijk was van olie, kolen en grote waterkrachtcentrales, is radicaal veranderd. Dat leidde tussen 2016 en 2017 tot een daling van de import van fossiele brandstoffen van twintig procent. Daarnaast is het land niet langer afhankelijk van Argentijns gas. In 2007 stortte die afhankelijkheid het land in een crisis, toen de toevoer plotseling afgesloten werd.

'In maart 2014, toen Bachelets termijn begon, was de geïnstalleerde capaciteit hernieuwbare energie uit niet conventionele bronnen, vooral wind en zon, vijf procent. Afgelopen november was dat negentien procent, zegt Rebolledo. Als waterkrachtcentrales ook meegerekend worden, wekt Chili 50 procent van zijn energie op uit niet-fossiele bronnen.

Volgens de internationale klimaatafspraken moet twintig procent van de Chileense energie in 2025 uit hernieuwbare bronnen komen, een percentage dat inmiddels al is bereikt.

'We hebben onszelf tot doel gesteld om in 2050 zeventig procent van alle energie uit hernieuwbare bronnen te halen', zegt Rebolledo. Daartoe rekent hij ook waterkracht, maar zonne-energie moet de belangrijkste bron worden.