Lees meer over de systemen van ramen en deuren in Ik Ga Bouwen nr 409.

Draairamen

Draairamen hebben een naar binnen of buiten draaiende vleugel met verticale as. In ons land zie je vooral naar binnen draaiende vleugels. De verdiepingshoge variant leent zich ook als doorgang naar een terras of balkon. Dubbel opendraaiende ramen zonder middenstijl noemen we stolpramen.

Verse lucht

Doordat de vleugel bij sommige ramen tot 180° opengaat, zijn draairamen ideaal om snel een groot volume lucht te verversen. Verluchten met draairamen heeft als voordeel dat de vloeren, muren en plafonds op winterse dagen niet te veel afkoelen. Zo beperk je de stookkosten achteraf.

Onderhoud

Naar binnen draaiende ramen zijn makkelijk schoon te maken. Maar de raamdecoratie kan al eens in de weg zitten. Als het raam geregeld openstaat, is het aan te raden het sluitwerk minstens één keer per jaar een smeerbeurt te geven.

+ Efficiënte verluchting

+ Makkelijk schoon te maken

- Soms grote draaicirkel

- Vensterbank moet vrij zijn

Veiligheid

Een degelijke meerpuntsluiting zet de vleugel vast op alle zijden en zorgt voor een correcte water- en winddichtheid. Extra sluitstukken bemoeilijken inbraak. En paddenstoelnokken, die stevig in de sluiting inhaken, vermijden het eenvoudig loswrikken van het raam. Je laat ook best afsluitbare grepen plaatsen met een cilinderslot.

Praktisch

Bij draairamen op de verdiepingen voorkomt een afsluitbare greep ook dat kinderen ongewenst het raam openen. Een raambegrenzer beperkt de openingshoek en houdt de vleugel op zijn plaats bij felle windstoten. Let op: bij open ramen hebben regen en sneeuw vrij spel. En de draaicirkel beperkt soms de bruikbare binnenruimte.

Waar plaatsen?

Kamers waar je met schadelijke stoffen werkt of vocht produceert. Denk aan hobbykamers, badkamers en keukens.

Vleugelafmetingen (b x h):

Max. 1.700 x 2.400 mm of 1.200 x 2.800 mm

Vleugelgewicht:

Max. 200 kg

Schuiven, draaien en kiepen: welke ramen kiezen?

© L. Van Damme / Komaan! architecten

Kiepramen

Kiep- of valramen scharnieren horizontaal onderaan en hebben openingshoeken tot 15°. Andere ramen gaan volledig open. Zit de as aan bovenkant, dan spreken we van een uitzetraam. Het raam gaat dan naar buiten open. Beide raamtypes worden veel gebruikt voor lage, brede stroken. Maar je ziet ook almaar meer hoge, smalle kiepramen voor een strakker resultaat.

Verse lucht

Verluchten met kiepramen die niet volledig open kunnen duurt veel langer dan met draairamen en is daarom weinig interessant in koude periodes. Kiepramen zijn wel handig voor wie tijdens het slapen graag de ramen openzet. Ze brengen verkoeling zonder tocht. En als je wil verluchten, heb je zelden last van de regen.

+ Veiliger voor kinderen

+ Verluchten bij regen en sneeuw

+ Neemt in open toestand weinig plaats in

- Verluchten duurt lang

- Niet altijd vlot schoon te maken

Onderhoud

In kiepstand is het moeilijk om vanuit de kamer de buitenkant van de ramen te bereiken. Je kan meestal wel de valscharen loshaken. Dat zijn de metalen armen die de ramen langs boven of aan de zijkant vasthouden. Ook een occasionele smeerbeurt is op die manier eenvoudig uit te voeren.

Veiligheid

Openstaande kiepramen beveilig je met een barrierestang. Maar het verstandigst is de ramen gewoon op slot te doen. Het hang- en sluitwerk is grotendeels hetzelfde als bij draairamen. Vergeet wel niet de kleine ramen van kelders en toiletten even goed te beveiligen als de andere ramen.

Praktisch

Open kiepramen nemen weinig plaats in en zullen dus niet gauw in de weg zitten. Ook het risico met kinderen is beperkt.

Waar plaatsen?

In kelders, garages, toiletten, ... Uitzetramen zie je vooral bij dakvensters.

Vleugelafmetingen:

Breedte: max. 2.100 mm

Hoogte: max. 2.200 mm

(Maxima niet combineerbaar in één raam)

Vleugelgewicht:

Max. 130 kg

Draai-kiepramen

Het meest populaire raamtype is een combinatie van de twee vorige. Draai-kiepramen hebben een dubbel mechanisme dat toelaat ze te draaien of kiepen, door de greep 90 dan wel 180 graden te bewegen. Draai-kiepramen draaien altijd naar binnen.

Bij kiep-draairamen komt de vleugel eerst in kiepstand en pas dan in draaistand. In combinatie met een afsluitbare greep kan alleen de verluchtingsstand toegankelijk gemaakt worden.

Het gebeurde vroeger al eens dat de vleugel bij het open of dicht doen per ongeluk uit het raam kwam te hangen. De betere ramen van nu beschikken over een anti-foutbediening.

+ Goed isolerend

+ Veelzijdige verluchting

+ Makkelijk schoon te maken

- Complexe mechaniek

- Duurder dan vaste ramen

Verse lucht

Met draai-kiepramen kan je kortstondig en zonder overdreven warmteverlies verluchten. Ze laten eveneens toe te verluchten wanneer het regent. Sommige draai-kiepramen hebben naast een draai-kiepstand een veilige ventilatiestand, waarbij ze maximaal 10 mm opengaan.

Onderhoud

Het glas is goed bereikbaar. Fabrikanten adviseren - net als bij andere ramen - ook om twee tot vier keer per jaar de profielen een poetsbeurt te geven. Beweegbare delen, scharnieren en sluitpunten maak je stofvrij met aangepaste smeermiddelen.

Veiligheid

Stevige hoekverbindingen, gelaagd glas, ... draai-kiepramen kan je net zo goed beveiligen als draairamen en kiepramen. Een must zijn een afsluitbare greep met een veiligheidscilinder, een meerpunthaakslot en paddenstoelnokken met stevige sluitplaten.

Praktisch

Verdekt liggende scharnieren zorgen voor een betere luchtdichtheid, zitten niet in de weg bij het schilderen en schoonmaken, en zijn veiliger voor kinderen. Om de scharnieren niet te zwaar te belasten zijn draai-kiepramen bij voorkeur nooit breder dan dat ze hoog zijn.

Waar plaatsen?

Geschikt voor alle ruimtes.

Vleugelafmetingen:

Breedte: max. 1.700 mm

Hoogte: max. 2.800 mm

(Maxima niet combineerbaar in één raam)

Vleugelgewicht:

Max. 200 kg

Schuifdeuren

Schuiven, draaien en kiepen: welke ramen kiezen?

© Furemont

Schuifdeuren maken de grens tussen binnen en buiten nog dunner. Met de slanke profielen van nu geldt dat zelfs in gesloten toestand. Vooral verdiepingshoge schuifdeuren doen het erg goed. Een belangrijke troef van schuifdeuren: ondanks hun formaat nemen ze weinig plaats in.

Railsystemen

Monorail schuifdeuren combineren een vast deel met een bewegende vleugel. Het vaste deel heeft doorgaans een groot oppervlak. Dat maakt de monorail een ideale keuze voor een strak interieur. Bij duorail systemen bewegen ofwel één ofwel beide vleugels. De vleugels en glaspartijen zijn identiek en vormen een symmetrisch geheel. Voor echt grote raamopeningen zijn er ook schuifdeuren met drie rails en drie vleugels.

Bij de meeste schuifdeuren zit de rail aan de binnenkant. Dat ziet er minder esthetisch uit maar resulteert in een betere water- en luchtdichtheid en laat ook ruimte voor buitenzonwering. In hun streven naar een minimalistische look kiezen veel meer bouwers en verbouwers voor een verzonken schuifdeur. Het profiel is dan in de vloer ingewerkt. Dat is handig om valpartijen te voorkomen. Maar de voorwaarde is wel dat het terras goed aansluit en regenwater makkelijk weg kan.

Water- en winddichtheid

Schuifdeuren halen nog niet de water- en winddichtheid van draai- en kiepramen. Maar de prestaties zijn een stuk beter dan vroeger. Interessant is ook dat je met de huidige loopmechanismen niet veel kracht hoeft te zetten om een schuifdeur open of dicht te doen. Een demper die de vleugel afremt voor hij zijn eindpositie bereikt, voorkomt ongevallen met geknelde vingers of voorwerpen.

Veiligheid

De glaslatten - die het glas in het kader vasthouden - moeten net als voor andere ramen aan de binnenkant zitten. Gebruik bij voorkeur kokervormige glaslatten. Ook hier is een meerpuntsluiting aan de zijkant van de beweegbare vleugel een must. Als extra worden soms sluitingen aangebracht in de middenstijl. Een moderne schuifdeur is beveiligd tegen uittillen.

Welke types?

Klassieke schuifdeur

+ Budgetvriendelijk

+ Eenvoudige bediening

- Kleiner raamoppervlak

- Borsteldichting is niet optimaal

Het principe is eenvoudig: gewoon het slot ontgrendelen en de vleugel op wielen opzijschuiven over een rail. Een dubbele borsteldichting houdt zoveel mogelijk water en wind tegen. De klassieke schuifdeur is een ideale budgetoplossing.

Hoogte:

Max. 3.000 mm

Vleugelgewicht:

Max. 300 kg

Hefschuifdeur

+ Betere luchtdichtheid

+ Gaat soepel open en dicht

- Complexere bediening

- Duurder dan klassieke schuifdeuren

Net als bij klassieke schuifdeuren loopt de vleugel op wielen. Maar je heft hem in dit geval eerst op met de greep. In gesloten toestand rust hij op een rubberen dichting en worden de wielen niet belast. Diezelfde dichting beschermt ook - beter dan borstels - tegen water en wind.

Maximale hoogte:

Max. 3.500 mm

Vleugelgewicht

Max. 400 kg bij manuele bediening

Vouwsystemen

+ Veelzijdig

+ Maximale opening

- Stevige prijs

- Insectenwering

- Complexe mechaniek

Vouwsystemen bestaan uit verschillende panelen die samenvouwen als een harmonica. Je kan de wand zo ontwerpen hij in twee delen opent of volledig naar links of rechts schuift. Je kan ook één paneel als deur gebruiken. Met vouwsystemen opent het raam over de volledige breedte.

Breedte:

Max. 1.200 mm per paneel

Hoogte:

Max. 3.000 mm

Vleugelgewicht:

Max. 120 kg per paneel

Waar plaatsen?

Schuifdeuren passen het best achteraan het huis. Ze worden ook in slaapkamers geplaatst. Weet wel dat je 's nachts een tocht kan voelen als je stil in bed ligt. Bij een gebrekkige verluchting tijdens het slapen is er ook kans op condens door vochtverlies en transpiratie.

Welke ramen kiezen?

De juiste ramen kiezen is een kwestie van gezond verstand en persoonlijke voorkeur. Vaste ramen presteren op alle vlakken het best en zijn het voordeligst. Toch plaatsen veel bouwers en verbouwers op zijn minst ook een paar opengaande ramen. Kwestie van niet in een potdicht huis te leven. Een belangrijk criterium is de luchtdichtheid. Ramen met een enkele vleugel zijn wat dat betreft een betere keuze dan schuifdeuren en stolpramen.

Eveneens belangrijk is de weerstand tegen inbraak. Die wordt volgens Europese normen samengevat in zes klassen, aangeduid met de letters RC gevolgd door een getal. Hoe hoger dit getal, hoe meer tijd nodig is om in te breken. Schuifdeuren kan je beveiligen tot RC 2, waarbij je met schroevendraaiers, tangen, wiggen en zagen minstens drie minuten nodig hebt om binnen te komen. Draairamen, kiepramen en draaikiepramen kan je beveiligen tot RC 3.

Wat kost dat?

Bij nieuwbouw kosten de ramen gemiddeld 400 euro/m2, inclusief plaatsing. Die prijs is berekend op een normale verhouding vaste ramen en opengaande ramen. Bij renovatie moet je daarnaast rekening houden met de afbraak, de afvoer en eventueel de afwerking aan de binnenkant, waardoor de prijs uitkomt op 500 tot 650 euro/m2.